Wat zijn de beste rust- en verzorgingstehuizen in België? EHPAD vergelijking

De beste rusthuizen in België combineren kwaliteitszorg, een aangename omgeving en betaalbare prijzen. De meest aanbevolen etablissementen zijn Woning Colibri in Brussel op Tuin Stephensonde Woning Alizé in Oudergem, de Résidence Les Tamaris in Evere en de Verblijf Nazareth.

Deze instellingen onderscheiden zich door hun gekwalificeerde personeel, moderne infrastructuur en aanpak gericht op het welzijn van de bewoners.

Hoe kan ik de beste verpleeghuizen in België vinden?

Kies een rusthuis Voor mij is de beslissing om te verhuizen naar een nieuw huis voor mezelf of voor een dierbare een van de belangrijkste en meest emotioneel beladen beslissingen die een gezin kan nemen. Tijdens mijn zoektocht vorig jaar om mijn tante te begeleiden bij deze overgang, werd ik geconfronteerd met een waar doolhof van opties, prijzen en serviceniveaus. Deze ervaring hielp me de essentiële criteria te begrijpen die uitstekende instellingen van elkaar onderscheiden.

België heeft ongeveer 1.500 woonvoorzieningen voor ouderenmet in totaal bijna 150.000 bedden. Deze residenties herbergen gemiddeld 99 bewoners, met regionale verschillen: gemiddeld 109 bedden in Brussel, 105 in Vlaanderen en 88 in Wallonië. Hoe kunnen we, met zo'n overvloed aan voorzieningen, die voorzieningen identificeren die het echt verdienen om 'de beste' genoemd te worden?

Essentiële criteria voor het beoordelen van een bejaardentehuis

De kwaliteit van de medische zorg

Het eerste criterium, en ongetwijfeld het belangrijkste, betreft de kwaliteit van medische zorg binnen de instelling. De beste bejaardentehuizen hebben een vast medisch team, met regelmatige bezoeken van huisartsen en specialisten.

Tijdens mijn bezoeken aan verschillende instellingen in Brussel was ik vooral onder de indruk van de Woning Alizé in Oudergem, die kwaliteitszorg dagelijks toegediend door een paramedisch team 24 uur per dag beschikbaar. Het etablissement legt ook grote nadruk op de voortdurende opleiding van het personeel, waardoor optimale zorg voor de bewoners wordt gegarandeerd.

Milieu en levenskwaliteit

Le comfort en deleefomgeving zijn een ander belangrijk criterium. De beste ehpads bieden warme, lichte ruimtes die bevorderlijk zijn voor gezelligheid.

Le Tuin Stephenson in Brussel, gerenoveerd in 2015, biedt bijvoorbeeld een breed scala aan huizen evenals leef- en ontspanningsruimtes op elke verdieping. Het etablissement heeft ook een privépark en een grote parkeerplaatseen aangename en toegankelijke leefomgeving bieden.

Ook de Résidence Les Tamaris in Evere onderscheidt zich door zijn uitzonderlijke omgeving, met een panoramisch terrasEen nabijgelegen park en een pergola in de open lucht. Dankzij deze buitenfaciliteiten kunnen bewoners genieten van een natuurlijke, rustgevende omgeving.

Management en kwaliteit van het personeel

De kwaliteit van de geboden zorg is een bepalende factor voor het welzijn van de bewoners. Zorgzaam, respectvol en gekwalificeerd personeel maakt het verschil in het dagelijks leven van ouderen.

La Verblijf Nazareth onderscheidt zich door zijn gastvrije vestiging waar een team van verzorgers en verpleegkundigen een reeks diensten aanbiedt geschikte behandelingen en kwaliteit voor elk individu. Met een capaciteit van 159 bewoners Verspreid over 7 eenheden slaagt dit etablissement erin een opmerkelijk niveau van persoonlijke aandacht te handhaven.

Activiteiten en entertainment

Om de mentale en fysieke gezondheid van de bewoners op peil te houden, bieden de beste verpleeghuizen een gevarieerd programma van activiteiten en entertainment.

Tijdens mijn bezoek aan de Woning Colibri in Brussel was ik onder de indruk van de diversiteit van de aangeboden activiteiten: creatieve workshops, rustige gymnastieksessies, culturele uitstapjes, concerten... Deze aandacht voor entertainment draagt in grote mate bij aan de levenskwaliteit van de bewoners en voorkomt sociaal isolement, een belangrijke risicofactor voor de gezondheid van ouderen.

De verschillende soorten rusthuizen in België

Verpleeghuizen voor ouderen (MRPA)

De verpleeghuizen voor ouderenvaak afgekort tot MRPA of MR, zijn vooral voor relatief zelfstandige senioren die een veilige, sociale omgeving willen.

Deze instellingen bieden basisvoorzieningen voor de gemeenschap zoals maaltijden, onderhoud van persoonlijke ruimtes, thuishulp en verschillende sociale activiteiten. Accommodatie kan permanent of tijdelijk (kort verblijf) zijn.

Verpleeghuizen (MRS)

De rust- en verzorgingstehuizen (MRS) zijn bedoeld voor mensen die intensievere zorg nodig hebben vanwege een aanzienlijk verlies van autonomie of specifieke pathologieën.

La Verblijf Nazarethhierboven genoemd, valt in deze categorie. Het biedt voornamelijk onderdak aan ouderen die een deel van hun fysieke, mentale en/of cognitieve vaardigheden hebben verloren, en biedt verbeterde medische zorg.

Bediende woningen

De appartementen zijn een aantrekkelijk alternatief voor senioren die hun onafhankelijkheid willen behouden en tegelijkertijd willen profiteren van op maat gemaakte diensten.

Deze instellingen bieden privéaccommodatie (studio's of appartementen) en diensten à la carte (catering, schoonmaak, wasserij, enz.). Bewoners kunnen dus zelfstandig wonen, maar hebben wel toegang tot hulp als dat nodig is.

De beste vestigingen per regio

In Brussel

De Belgische hoofdstad telt 138 instellingen voor ouderen, met een gemiddelde capaciteit van 109 bedden. De beste verpleeghuizen in Brussel zijn onder andere :

• Tuin Stephenson Het gebouw, dat in 2015 is gerenoveerd, biedt een breed scala aan accommodaties, met woon- en ontspanningsruimtes op elke verdieping. Het heeft ook een privéparkeerplaats en een grote parkeerplaats.
• Woning Alizé in Oudergem: Deze residentie biedt comfortabele, vriendelijke en veilige leefruimtes. Er wordt dagelijks kwaliteitsvolle zorg verleend door een paramedisch team dat 24 uur per dag beschikbaar is.
• Résidence Les Tamaris in Evere: Dit verpleeghuis biedt bewoners een warm welkom in een aangename omgeving, met een panoramisch terras, een park in de buurt en een pergola in de open lucht.
• Verblijf Nazareth Deze vriendelijke instelling biedt volledig uitgeruste een- of tweepersoonskamers en medische zorg op maat van elke bewoner.

In Wallonië

Wallonië telt 574 instellingen voor ouderen, met een gemiddelde capaciteit van 88 bedden. De prijzen zijn over het algemeen betaalbaarder dan in Brussel, met een gemiddelde kostprijs van €1.850 per maand (inclusief €121 aan supplementen).

Tijdens mijn onderzoek was ik vooral onder de indruk van bepaalde Waalse etablissementen die, ondanks hun betaalbaardere prijzen, een opmerkelijk kwaliteitsniveau handhaven.

Dit prijsverschil kan door verschillende factoren worden verklaard:

• Een lagere algemene kostprijs van levensonderhoud in Wallonië.
• Meer economische opties in landelijke gebieden.
• Een prijsbeleid dat is afgestemd op het gemiddelde inkomen in de regio.

Opmerkelijke vestigingen in Wallonië

Kwaliteit verpleeghuizen

Verschillende etablissementen onderscheiden zich door hun kwaliteit van dienstverlening en aangepaste infrastructuur:

• Le Fontiloy Dit rusthuis biedt een gastvrije omgeving met persoonlijke diensten voor senioren.
• Thuis en solidariteit : Een instelling die bekend staat om haar zorgzame benadering en kwaliteitszorg.
• GESVES Deze voorziening biedt een leefomgeving die is afgestemd op de behoeften van ouderen.
• Clos Belle Rive in Ramegnies-Chin: Een etablissement dat zich onderscheidt door zijn aangename omgeving en kwaliteitsdiensten.
• Sint-Josephinstituut in Nechin: Dit rusthuis biedt gespecialiseerde diensten, vooral voor mensen met Alzheimer, en heeft Snoezelruimtes voor zintuiglijke stimulatie.

Uitstekende appartementen

Voor meer onafhankelijke senioren zijn er een aantal serviceflats die een uitstekend compromis bieden tussen onafhankelijkheid en veiligheid:

• Christelijke Vereniging van Sociale en Gezondheidsinstellingen Een serviceresidentie met appartementen die zijn aangepast aan de behoeften van senioren.
• Diensten Woonplaats in Comines-Warneton: Persoonlijke service in een comfortabele omgeving.
• Leeftijd in Charleroi: Een moderne residentie met appartementen en diensten voor senioren.

Situatie van de sector in Wallonië

Wallonië telt 589 vestigingen die bijna 47.292 MR-MRS bedden aanbieden op hun grondgebied. De verdeling van bedden per type beheerder is als volgt:

• 46% zijn in de commerciële sector.
• 29% in de publieke sector.
• 25% in de vrijwilligerssector.

Prijstrends en betaalbaarheid

Tussen 2013 en 2018 steeg de prijs van het verblijf in Waalse rusthuizen met gemiddeld 26,4%, van €38,8 naar €49 per dag. Op maandbasis (30 dagen) komt dit overeen met een stijging van € 1.164 naar € 1.470. Deze stijging is aanzienlijk hoger dan de inflatie in dezelfde periode (8%).

In Wallonië heeft bijna de helft van de senioren een brutopensioen dat lager is dan de gemiddelde kostprijs van een rusthuis, wat vragen oproept over de betaalbaarheid, vooral voor vrouwen van wie het pensioen over het algemeen lager is.

Beschikbare soorten vestigingen

Wallonië biedt verschillende soorten accommodatie voor ouderen:

• Rusthuizen (MR) Voor mensen van 70 jaar en ouder (met de mogelijkheid van een vrijstelling).
• Verpleeghuizen (MRS) Speciale plaatsen voor zeer afhankelijke ouderen die speciale zorg nodig hebben.
• Geserviceerde woningen Aangepaste flats met à la carte diensten voor zelfstandige senioren.
• Dagcentra Structuren voor tijdelijke dagopvang.

Regelgeving en kwaliteit van zorg

Sinds de zesde staatshervorming vallen rusthuizen onder de verantwoordelijkheid van de gefedereerde entiteiten. In Wallonië organiseert de Waalse Code voor Sociale Actie en Gezondheid de sector.

Elk verpleeghuis moet voldoen aan accreditatienormen die de basiskwaliteit van de zorg garanderen. Erkenningen worden verleend door het Agence pour une Vie de Qualité (Aviq), behalve voor de acht MR-MRS die worden beheerd door de Duitstalige gemeenschap.

Waalse bejaardentehuizen bieden dus een brede waaier aan mogelijkheden op maat van de verschillende behoeften en budgetten van senioren, met bijzondere aandacht voor de kwaliteit van de zorg en het welzijn van de bewoners.

Kwaliteit van zorg

Ondanks de meer betaalbare prijzen, behouden veel Waalse etablissementen een opmerkelijk kwaliteitsniveau. Hier zijn een paar van de hoogtepunten:

1. Gekwalificeerd en attent personeel : Waalse rusthuizen staan bekend om hun warme, persoonlijke aanpak.
2. Aangename woonomgeving Wallonië biedt vaak een groene en rustige omgeving, goed voor het welzijn van de bewoners.
3. Gevarieerde activiteiten : Veel instellingen bieden activiteiten en uitstapjes aan om een actief sociaal leven te behouden.
4. Passende medische zorg Bewoners profiteren van regelmatige medische controles en persoonlijke zorg op maat.

In Vlaanderen

Vlaanderen telt 784 instellingen voor ouderenzorg, met een gemiddelde capaciteit van 105 bedden. De prijzen liggen over het algemeen hoger dan in Wallonië, maar dankzij het Vlaamse zorgverzekeringssysteem kunnen de kosten worden aangepast aan de behoeften van de bewoners.

Opmerkelijke vestigingen in Vlaanderen

• Senior Living Group (onderdeel van Clariane, voorheen Korian) - heeft een aantal vestigingen in de regio.
• Amonea (onderdeel van de Colisée-groep).
• Vivalto Home (van Vivalto Vie).
• Novodia (onderdeel van de Emera groep).
• Domitys - beheert 5 serviceflats in België.

Vestigingen in West-Vlaanderen

West-Vlaanderen, de enige maritieme provincie van België, biedt met zijn badplaatsen en middeleeuwse steden een bijzonder aangename omgeving voor ouderen.

• Le Fontiloy.
• Thuis en solidariteit.
• GESVES.
• Clos Belle Rive in Ramegnies-Chin.
• Sint-Josephinstituut in Nechin.

Kenmerken van Vlaamse vestigingen

Vestigingen in Vlaanderen staan bekend om..:

• De hoge kwaliteit van de aangeboden behandelingen.
• Moderne, goed uitgeruste faciliteiten.
• Een bijzonder hoge bewonerstevredenheid (90%).
• Een rustige omgeving, vooral in de kustgebieden en Limburg.
• Diensten in het Nederlands, wat de communicatie voor Nederlandstalige bewoners vergemakkelijkt.

De kosten van rusthuizen in België

Gemiddelde tarieven per regio

De kosten van een rusthuis vormen vaak een groot obstakel voor veel gezinnen. In 2025 bedroegen de gemiddelde maandelijkse kosten van een verblijf in een rusthuis in België volgens een analyse van Solidaris van bijna 4.000 facturen 1 989 €inclusief €108 aan toeslagen.

Deze kosten variëren aanzienlijk van regio tot regio:

• À Brussel 2.084 gemiddeld (inclusief €99 toeslagen).
• Bezoek Wallonië 1.850 gemiddeld (inclusief €121 toeslagen).

Er zijn ook aanzienlijke verschillen afhankelijk van het statuut van de instelling. Privéverpleeghuizen hebben gemiddelde prijzen van €1.985 in Wallonië en €2.276 in Brussel, terwijl openbare instellingen over het algemeen meer betaalbare tarieven bieden.

Wat is inbegrepen in de basisprijs

De kosten voor accommodatie in een verpleeghuis omvatten over het algemeen :

• Het ter beschikking stellen van een kamer (een- of tweepersoonskamer).
• Maaltijden (ontbijt, lunch, diner en snacks).
• Onderhoud van privé- en gemeenschappelijke ruimten.
• Sociale activiteiten.
• Verwarming, elektriciteit en water.
• Toegang tot gemeenschapsvoorzieningen.

Supplementen die de rekening kunnen verhogen

Naast de basisprijs kunnen verschillende supplementen worden toegevoegd aan de maandelijkse factuur:

• Comfortabele diensten: kapper, pedicure, schoonheidsbehandelingen.
• Telefoongesprekken en internettoegang.
• Activiteiten en uitstapjes georganiseerd door de school.
• Persoonlijke diensten (gastmaaltijden, individuele begeleiding, enz.).

Deze toeslagen bedragen gemiddeld 108 euro per maand in Franstalig België (99 euro in Brussel en 121 euro in Wallonië), maar kunnen in sommige gevallen oplopen tot 400 euro.

Financiële hulp beschikbaar

Gezien de hoge kosten van verpleeghuizen kunnen verschillende vormen van financiële hulp worden aangevraagd om de financiële last voor bewoners en hun familie te verlichten.

Toelage voor ouderen (APA)

Deze toelage is bedoeld voor mensen ouder dan 65 die hun onafhankelijkheid verliezen en een bescheiden inkomen hebben. Het bedrag varieert naargelang de mate van afhankelijkheid en de middelen van de begunstigde.

Bijstand van het OCMW (Openbare Centra voor Sociale Actie)

Het OCMW kan mensen helpen die niet over voldoende middelen beschikken om hun verblijf in een verpleeghuis te financieren. Deze hulp is inkomensafhankelijk en kan teruggevorderd worden van een nalatenschap.

Specifieke regionale steun

Afhankelijk van de regio kunnen er verschillende soorten hulp beschikbaar zijn:

• In Vlaanderen: Vlaamse verzekering voor langdurige zorg.
• In Brussel en Wallonië: diverse subsidies en specifieke uitkeringen.

Hoe kies je het beste bejaardentehuis of ehpad voor jezelf of een dierbare?

De specifieke behoeften van ouderen beoordelen

Nog voor je een instelling bezoekt, is het van cruciaal belang om de behoeften van de persoon in kwestie in te schatten. Sommige bewoners hebben lichte hulp nodig bij dagelijkse taken, terwijl anderen intensievere zorg nodig hebben.

Toen ik op zoek was naar een tehuis voor mijn tante, die leed aan lichte cognitieve stoornissen, besefte ik al snel hoe belangrijk het was om een instelling te kiezen met een afdeling die gespecialiseerd is in de zorg voor dit type aandoening.

Verschillende vestigingen bezoeken

Er gaat niets boven een bezoek ter plaatse om een duidelijk beeld te krijgen van de sfeer, netheid en kwaliteit van het onthaal in een instelling. Het is raadzaam om meerdere verpleeghuizen te bezoeken, indien mogelijk op verschillende tijdstippen van de dag, om te zien hoe ze dagelijks werken.

De juiste vragen stellen

Aarzel niet om tijdens je bezoek specifieke vragen te stellen over :

• Training en aantal personeelsleden.
• Medische zorg beschikbaar.
• De aangeboden activiteiten.
• Het menu en de voedselopties.
• Toegestane bezoeken en uitstapjes.
• Supplementen in rekening gebracht.

Rekening houden met geografische nabijheid

Dicht bij familie en vrienden zijn is een belangrijke factor in het onderhouden van sociale banden. Een verpleeghuis dat te ver weg ligt, loopt het risico dat er minder vaak bezoek komt, wat een negatieve invloed kan hebben op het moreel van de bewoner.

Trends en ontwikkelingen in de sector

Concentratie in de sector

De sector van de rusthuizen in België ondergaat een concentratieproces met de opkomst van grote privégroepen die geleidelijk onafhankelijke instellingen opkopen. De belangrijkste spelers zijn :

• Clariane (voorheen Korian): 117 vestigingen met 13.000 bedden.
• Colisée (Armonea): 94 vestigingen voor 10.000 bedden.
• Vivalto Vie (Vivalto Home): 35 vestigingen met 3.500 bedden.
• Emera (Novodia): 7 vestigingen met 800 bedden.

Deze concentratie roept vragen op over de standaardisatie van zorg en veranderingen in de tarieven.

De internationalisering van de markt

Veel Franse groepen hebben zich de afgelopen jaren in België gevestigd en bieden diensten in 'Franse stijl' aan die sommige inwoners kunnen aanspreken. Deze internationalisering helpt om het dienstenaanbod te diversifiëren, maar kan ook de prijsverschillen accentueren.

Innovatie in hostingmodellen

Met een vergrijzende bevolking en een groeiende vraag naar aangepaste accommodatieoplossingen ontstaan er nieuwe modellen:

• Gegroepeerde huisvesting voor senioren.
• Intergenerationele woningen.
• Rusthuizen op menselijke schaal.
• Tijdelijke accommodatie of respijtoplossingen.

Conclusie: de beste keuze maken voor optimaal welzijn

Het beste rusthuis in België kiezen betekent rekening houden met een aantal factoren: kwaliteit van de zorg, omgeving, personeel, aangeboden activiteiten, kosten, enz. Er is geen standaardoplossing, maar eerder een instelling op maat van elke individuele situatie.

De beste verpleeghuizen in België zijn diegene die erin slagen om een warme en veilige omgeving te creëren en tegelijkertijd kwaliteitsvolle zorg en stimulerende activiteiten te bieden. Ze onderscheiden zich door hun vermogen om de waardigheid en autonomie van de bewoners te behouden en tegelijkertijd tegemoet te komen aan hun specifieke behoeften.

Mijn persoonlijke ervaring heeft me geleerd dat, naast de infrastructuur en de aangeboden diensten, het vaak de menselijke kwaliteit van het personeel is die het verschil maakt. Een zorgzaam, attent en respectvol team levert een belangrijke bijdrage aan het welzijn van de bewoners en hun aanpassing aan deze nieuwe leefomgeving.

Vergeet tot slot niet dat de persoon in kwestie zoveel mogelijk betrokken moet worden bij de keuze van het verpleeghuis. Hun voorkeuren en wensen respecteren is essentieel om deze belangrijke overgang te vergemakkelijken.

FAQ: Veelgestelde vragen over rusthuizen in België

Wat is het verschil tussen een verpleeghuis (MR) en een rust- en verzorgingstehuis (MRS)?

Een rust- en verzorgingstehuis is voor semi-zelfstandige ouderen, terwijl een rust- en verzorgingstehuis intensievere medische zorg biedt voor mensen met een hoge mate van afhankelijkheid.

Wat zijn de gemiddelde kosten van een rusthuis in België?

In 2025 zullen de gemiddelde maandelijkse kosten €1.989 bedragen (€2.084 in Brussel en €1.850 in Wallonië), inclusief ongeveer €108 aan supplementen.

Welke financiële hulp is er beschikbaar voor mensen in verpleeghuizen?

Er zijn verschillende vormen van bijstand beschikbaar: de APA (allocation pour l'aide aux personnes âgées - toelage voor ouderen), de OCMW's (centra voor maatschappelijk welzijn) en verschillende specifieke regionale steunmaatregelen.

Hoe kies je het beste verpleeghuis voor een dierbare?

Beoordeel hun specifieke behoeften, bezoek verschillende instellingen, stel specifieke vragen over zorg en diensten en houd rekening met geografische nabijheid om bezoeken te vergemakkelijken.

Zijn particuliere verpleeghuizen beter dan openbare instellingen?

Niet noodzakelijk. Particuliere instellingen bieden vaak meer diensten en comfort, maar tegen hogere kosten. Publieke verpleeghuizen kunnen een gelijkwaardige kwaliteit van zorg bieden tegen meer betaalbare tarieven.